Zeeuwse knopen ontrafelen zich

Nu zat ik ineens weer alleen in de kamer. Even, want Wim was naar de WC gegaan. Zo kon ik mijn gedachten wat ordenen. De kranten had ik over het hoofd gezien. Maar mijn oog was er gisteren toch ineens op gevallen. Ik zag lappen tekst, foto’s van water en ik volgde zilte zandstranden en kustlijnen met mijn beide ogen en handen. Bijna achteloos had ik langs de beelden van het strand en langs de artikelen gelopen. Ineens zag ik op pagina 7 een artikel staan, met een foto van jawel, de Zeeuwse! Boven het artikel stond een grote kop: ‘Dat wat niemand wist, Zeeuwse hield jaren oorlogskinderen verborgen.

Ik had het artikel snel gelezen en daarna rustig nog een keer.  Het kwam er op neer dat de Zeeuwse tijdens de oorlog kinderen verborgen had gehouden. Ze kwamen meestal uit de grote steden, Rotterdam, Den Haag, Amsterdam, Utrecht, Den Bosch… Ouders van die kinderen moesten vluchten of waren opgepakt. De kinderen moesten worden opgevangen en hadden een onderkomen nodig. Langzamerhand vielen er puzzelstukjes tussen de knipsels, de droedels en de viltjes.

‘Wilt u misschien nog thee?’ Ik deed het wonderwel als gastheer. Wim knikte en zei ‘alstublieft’ terwijl hij nog een stroopkoek uit het schaaltje nam. Ik nam het dienblad met de kopjes en verdween de keuken in voor nieuwe thee.

Gisteravond. Ik besloot Tante To te telefoneren. Gisteravond gelijk na het journaal. Ze nam op, fijn om haar stem weer te horen. Na wat koetjes en kalfjes – en nadat ik haar had verteld over mijn Zeeuwse brochure – vroeg ik haar op de vrouw af naar de neefjes. ‘Ahaa, zei ze, ‘Jij zit dus in de Zeeuwse archieven, dan kom je ook De Friese tegen. Ga jij er maar eens rustig voor zitten’, was het eerste dat ze snel achter elkaar zei. Ze klonk kalm en tegelijkertijd alsof ze maar wat graag met de deur in huis wilde vallen, om tot de kern van de zaak door te dringen. Een moment was het even stil (alsof ze in haar hoofd een aanloopje voorbereidde) en toen vertelde ze me het hele verhaal. Dat er een netwerk in de oorlog was, een groot kindernetwerk voor oorlogskinderen. Haar familie werkte vanuit Friesland. De Zeeuwse had haar punt in Zeeland. 

Even leek het wel of ik in een sollicitatiegesprek zat. Wim knikte me bemoedigend toe. Er was nieuwe thee. ‘Ik zou u vriendelijk willen vragen een passage voor te lezen’. Wat zei hij? Vroeg hij me voor te lezen uit eigen werk? Nu? Hier? Ik deed het graag, daar ging het niet om. Maar… Nou, vooruit. Uit de hemdendoos koos ik voor pagina 3, alinea 5.

Ik schoof mijzelf wat naar voren in mijn stoel en las voor zoals je uit je eigen werk voorleest: met een beetje melancholie en melodie in je stem en duidelijk articulerend: ‘Ze had iets fiers over zich, iets rijzigs. De oorijzers, die ze geërfd had van het Hoofd der School – Karst van Drunen – sloeg ze bijna dagelijks aan haar hoofd. Ook het zilver en de gouden Zeeuwse knopspelden, waarmee je kleding en omslagdoeken goed kon vasthouden, droeg ze vol trots. En natuurlijk als er boodschappen gedaan moesten worden, was er uiteraard het schijfzilver. Dit droeg ze graag aan haar hals, meestal bij de bloedkoralen, want de kleuren en de vormen versterkten elkaar. Veel mensen in het dorp staarden haar na als ze daar met opgeheven hoofd liep. Zij vonden al dat zilver, de bloedkoralen en de gouden spelden ‘verwend’ staan, al sprak men daar niet over en er al helemaal geen schande van. Er was immers al geroddel genoeg.’ Hier stopte ik en staarde nog even naar het werk op mijn schoot. Gelijk gingen mijn gedachten weer naar de woorden van Tante To.

Er was een verband van aanknopingspunten ontstaan tussen mijn onderzoek en het verhaal van Tante To. Maar hoe zat het dan met Zeeland en wat was nu de link met de neefjes? Ah! Ineens viel er nu een kwartje. Het schijfzilver, de bloedkoralen, de gouden knopspelden, de omslagdoeken, de oorijzers… waren het misschien allemaal dekmantels geweest voor de Duitsers. Was er misschien een relatie met de Zeeuwse, de oorlog en Duitsland. Wist deze Wim, die hier voor me zat, misschien meer? Wist hij van de hoed en de rand? Hij keek me nu aan alsof het in Keulen ging donderen.

[Wordt vervolgd]

Dit bericht werd geplaatst in Tobe's Verhalen en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Zeeuwse knopen ontrafelen zich

  1. Pingback: Twitted by TobeKrijger

Reacties zijn gesloten.